„PES Capacity” 2018

Badanie „PES Capacity” to przegląd głównych tendencji zaobserwowanych w rozwoju PSZ, opisujących ich zdolności i usługi oferowane klientom PSZ.

Badanie opiera się na informacjach otrzymanych od 31 PSZ w lipcu i sierpniu 2018 r. Zidentyfikowano następujące kluczowe kierunki rozwoju PSZ:

1. Współpraca – kluczowa cecha struktur w instytucjach     

W 2018 roku uwzględniono w sprawozdaniu zmiany w strukturze organizacyjnej PSZ i kwestie zarządzania. Decentralizacja obowiązków odgrywa ważną rolę w zarządzaniu rynkiem pracy. W „krajach związkowych” (DE, ES, IT i PL) dotyczy to podziału między szczeblem krajowym i regionalnym oraz między rządami krajowymi i samorządami lokalnymi w krajach, w których gminy ponoszą współodpowiedzialność za politykę rynku pracy (DK i NL).

2. Wzrost gospodarczy oddziałuje w większym stopniu na wakaty niż na klientów poszukujących pracy

Liczba wolnych miejsc pracy zgłaszanych PSZ rośnie, a liczba klientów poszukujących pracy maleje. W latach 2016 – 2017 całkowity średni miesięczny napływ wolnych miejsc pracy wzrósł o 8,7%. Natomiast liczba klientów poszukujących pracy zarejestrowanych w europejskich PSZ zmniejszyła się o 5,4%.

3. Klienci mający szczególne trudności ze zdobyciem zatrudnienia są wciąż największym wyzwaniem dla PSZ

Pomimo ożywienia gospodarczego, z którego skorzystali młodzi ludzie, długotrwale bezrobotni i starsi pracownicy, udział tych trzech grup w populacji klientów PSZ utrzymuje się na względnie stałym poziomie. Proporcjonalny spadek odsetka bezrobotnych młodych ludzi był bardziej dynamiczny w porównaniu z odsetkiem osób długotrwale bezrobotnych, a zwłaszcza bezrobotnych osób starszych.

4. Oznaki ograniczania wydatków PSZ po uprzedniej tendencji wzrostowej

W ostatnich latach obserwowano stały wzrost całkowitych wydatków jednak w ostatnim okresie (2016  i 2017 r.) odnotowano ich ogólny spadek. Przyczyną tego ogólnego spadku był fakt, że prawie wszystkie PSZ ze średnimi (CZ, FI, IE i PT) i wysokimi budżetami (FR i SE), odnotowały spadek wydatków w porównaniu z innymi PSZ. Od 2013 r. nastąpił spadek liczby PSZ dysponujących zwiększonym budżetem, natomiast liczba PSZ donoszących o ograniczeniach w ich budżetach ponownie wzrosła.

Większość budżetu PSZ z wyłączeniem wydatków na zasiłki dla bezrobotnych jest przeznaczana na aktywne polityki rynku pracy (średnio prawie 60%). Prawie 30% (średnio) stanowią koszty personelu, 0,3% szkolenia personelu, a 13% inne wydatki.

5. Liczba pracowników wciąż wykazuje umiarkowaną tendencję spadkową

W 2018 r. roku łączna liczba pracowników (w przeliczeniu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy) zmniejszyła się o 0,2% w okresie kwiecień 2017 r. – kwiecień 2018 r. W porównaniu z 2017 r. rokiem zanotowano również wzrost wskaźników rotacji personelu PSZ, tj. odsetka ogółu pracowników opuszczających PSZ w danym roku.

Natomiast co najmniej 15 PSZ planuje zwiększenie liczby personelu. Znacznie mniejsza liczba (6) planuje ograniczenie liczby personelu. Planowane zmiany w alokacji personelu są zazwyczaj związane ze zmianami wewnątrz organizacji takimi jak: wprowadzenie nowych usług, przyjęcie nowej strategii, reorientacja, np. zmiany w usługach polegające na odejściu od środków biernych na rzecz środków aktywnych lub zmiany instytucjonalne.

6. Znaczna liczba pracowników ma bezpośredni kontakt z klientami

Średni odsetek wszystkich pracowników obsługujących klientów wynosi 63,6%, a w większości PSZ nadal stanowi on ponad 50% całego personelu. Choć pracownicy zajmujący się bezpośrednią obsługą klientów mogą być przydzielani do pracy ze wszystkimi rodzajami klientów, większość PSZ wyznacza również wyspecjalizowane zespoły lub specjalistów zajmujących się określonymi grupami klientów.

7. Rosnąca koncentracja aktywnych polityk rynku pracy na pracownikach, firmach i niskowykwalifikowanych osobach

W 2017 r. około jedna piąta nowych środków była nadal skierowana do młodych ludzi. Jest to wciąż główna grupa docelowa nowych aktywnych polityk rynku pracy, podczas gdy liczba nowych środków skierowanych do innych grup jak: bezrobotni starsi pracownicy, długotrwale bezrobotni, osoby z niepełnosprawnościami lub uchodźcy, jest nadal niewielka. Trzy grupy środków, które są stosunkowo nowe i/lub zyskują na znaczeniu, to: środki koncentrujące się na pracownikach i firmach; środki skierowane do osób o niskich umiejętnościach lub kwalifikacjach; i środki koncentrujące się na mobilności regionalnej.

8. Szkolenia i zatrudnienie pozostają kluczowymi środkami dla określonych grup docelowych

Zachęty w zakresie szkoleń i zatrudnienia pozostają najczęściej stosowanym środkiem w odniesieniu do wszystkich grup docelowych, uzupełnianym o zatrudnienie wspierane i rehabilitację dla osób z niepełnosprawnościami.

W 2018 r. lista ta została poszerzona o bezpośrednie tworzenie miejsc pracy dla osób długotrwale bezrobotnych, ponieważ co najmniej 22 PSZ stosowały tego rodzaju środki na rzecz tej grupy docelowej (16 w 2017 r.).

9. Cele strategiczne związane z osobami długotrwale bezrobotnymi

W 2018 roku zebrano informacje na temat głównych celów strategicznych PSZ, których przykłady zostały zawarte w corocznych planach biznesowych PSZ na 2017 r. Sześć PSZ w ogóle nie wyznacza celów lub nie robi tego samodzielnie. Cele strategiczne wyznaczane przez pozostałe 24 PSZ dotyczą najczęściej określonych grup klientów PSZ, w szczególności osób długotrwale bezrobotnych.

Raport „Pes Capacity 2018”