Powrót

Czym jest inicjatywa Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy? (kopia)

Czym jest inicjatywa „Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy”?

 

Europa potrzebuje wysoce wykwalifikowanej kadry zdolnej sprostać obecnym i przyszłym wyzwaniom, jakie niesie rynek pracy. Inicjatywa Komisji Europejskiej „Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy. Przewidywanie wymogów rynku pracy i  potrzeb w zakresie umiejętności oraz ich wzajemne dopasowywanie” (NS4NJ) ma na celu zwrócenie uwagi na te problemy. Poprzez inwestycje w kształcenie odpowiednich umiejętności, dopasowanie kwalifikacji i zawodów do potrzeb rynku pracy w Unii Europejskiej oraz przewidywanie wymagań w zakresie kwalifikacji i umiejętności, jakie będą potrzebne w przyszłości, można rozwinąć bardziej konkurencyjną i stabilną gospodarkę oraz zwiększyć równowagę podaży i popytu na rynku pracy.

 

Komunikat Komisji Europejskiej  Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy. Przewidywanie wymogów rynku pracy i potrzeb w zakresie umiejętności oraz ich wzajemne dopasowywanie [New Skills for New Jobs. Anticipating and matching labour market and skills needs. COM (2008) 868] stanowi próbę oszacowania zapotrzebowania na określone kwalifikacje i umiejętności w perspektywie krótko- i długoterminowej.

 

Państwa członkowskie i poszczególne ich regiony znacznie się od siebie różnią pod względem profilu umiejętności ich mieszkańców czy też rozkładu zatrudnienia w poszczególnych sektorach. Poprawa monitorowania, oceny i prognozowania oraz dostosowania umiejętności do potrzeb jest ważnym elementem strategii przeciwdziałania wpływowi kryzysu na sferę zatrudnienia oraz działań podejmowanych z myślą o długofalowych perspektywach zatrudnienia w Unii Europejskiej.

 

Wstępna ocena Komisji Europejskiej w znacznej mierze opiera się na szczegółowych prognozach dotyczących przyszłych potrzeb w zakresie umiejętności opracowanych w czerwcu 2008 r. przez Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop). Jak wynika z analizy przeprowadzonej przez Cedefop, w latach 2006--2020 w krajach UE25 (dane bez Bułgarii i Rumunii) może powstać około 100 mln miejsc pracy. Obejmuje to 19,6 mln dodatkowych miejsc pracy oraz 80,4 mln stanowisk, które mogą zostać zwolnione w wyniku odchodzenia pracowników na emeryturę lub opuszczania przez nich rynku pracy.

 

Powolne, lecz stałe zmiany rozmieszczenia miejsc pracyw poszczególnych sektorach gospodarki Unii Europejskiej, polegające na zmniejszaniu się zatrudnienia w rolnictwie i tradycyjnych sektorach produkcyjnych na korzyść sektora usług, najprawdopodobniej będą nadal trwały pomimo spowolnienia tego procesu w ostatnim okresie. W 2020 r. prawie ¾ miejsc pracy będzie przypadać na sektor usług. Przewiduje się, że do 2015 r. najwięcej miejsc pracy powstanie w sektorze usług biznesowych (w takich dziedzinach, jak IT, ubezpieczenia lub doradztwo), a także w sektorach opieki zdrowotnej i pracy socjalnej, dystrybucji, usług osobistych, hotelarstwa i cateringu oraz w mniejszym zakresie – w sektorze edukacji. Perspektywy usług biznesowych i innych sektorów mogą wymagać korekty w związku z obecnym kryzysem finansowym.

 

Duży wpływ na zatrudnienie będą miały zmiany wynikające z przejścia do gospodarki niskoemisyjnej; dotyczyć one będą w szczególności sektora energetycznego, uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, budownictwa, transportu, przemysłu, rolnictwa i leśnictwa. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy do 2020 r. światowy rynek usług i produktów ekologicznych podwoi swoją wartość.

 

Istotnym czynnikiem wpływającym na podaż pracy będą trendy demograficzne, choć przez pewien czas wpływ ten będzie częściowo zrównoważony dłuższym okresem aktywności zawodowej. EUROSTAT szacuje, że liczba osób w wieku produkcyjnym (od 15 do 64 lat) w Unii Europejskiej osiągnie szczyt w 2012 r., a następnie zacznie się zmniejszać ze względu na odchodzenie na emeryturę osób z wyżu demograficznego.

 

W ciągu najbliższych 10 lat wzrośnie popyt na wysoko wykwalifikowane i elastyczne zasoby pracy, a także liczba miejsc pracy wymagających określonych kwalifikacji. W sektorze usług obserwuje się wyraźną tendencję do rozszerzania wymaganego zestawu umiejętności na wszystkich poziomach zatrudnienia.

 

Z prognoz dotyczących tworzenia miejsc pracy w ujęciu netto wynika, że wzrost liczby miejsc pracy będzie spolaryzowany w zależności od zawodów – zdecydowaną przewagę będą miały zawody wymagające wysokich, złożonych kwalifikacji. Do 2020 r. w UE 25 powstanie prawdopodobnie 17,7 mln dodatkowych miejsc pracy w zawodach wymagających wysokich, złożonych kwalifikacji, takich jak kierownicy administracyjni, kierownicy ds. marketingu, logistyki lub sprzedaży, administratorzy systemów IT, specjaliści w dziedzinie nauczania i technicy.

 

Aby promować mobilność zawodową i geograficzną, Komisja Europejska podjęła następujące działania w 2009 r.:

  • uruchomiono Europejski Monitor Rynku Pracy;
  • rozpoczęto prace nad opracowaniem standardowego wielojęzycznego słownika zawodów i umiejętności, aby poprawić jakość i zwiększyć przejrzystość informacji o ofertach pracy;
  • rozpoczęto prace nad serwisem internetowym Match and Map, który będzie dostarczał obywatelom informacji jakościowych
    o zawodach, umiejętnościach oraz o możliwościach kształcenia się i szkolenia w Unii Europejskiej. Serwis ten będzie częścią portalu mobilności zawodowej EURES i będzie połączony z portalami PLOTEUS (portal o możliwościach kształcenia w Europie) i EURAXESS (portal zawierający m.in. oferty pracy w dziedzinie badań naukowych). Będzie dostarczać jasnych informacji o położeniu geograficznym ofert pracy odpowiadających profilowi użytkownika na terenie Unii Europejskiej oraz udzielać informacji zwrotnych na temat tego, dlaczego oferty pracy i umiejętności do siebie do siebie i jakie są możliwości kształcenia.

 

Efektywna realizacja postulatów zawartych w komunikatach jest możliwa jedynie pod warunkiem podjęcia skoordynowanych wysiłków przez wszystkie państwa członkowskie oraz wspomożenia ich działań przez politykę wspólnotową oraz wspólnotowe instrumenty finansowe i procesy. Ogólne ramy polityki prowadzonej w ramach inicjatywy NS4NJ powinny stanowić: strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz programy wzajemnego uczenia się będące elementem otwartej metody koordynacji.

 

W planie przygotowanym przez Komisję Europejską podkreśla się, że aby zwiększyć szanse na zatrudnienie i wspierać reintegrację na rynku pracy, należy położyć większy nacisk na politykę opierającą się na modelu flexicurity oraz skoncentrować się na środkach wspomagających aktywizację, zmianę kwalifikacji i podnoszenie poziomu umiejętności.

 

Wsparciem dla realizacji inicjatywy NS4NJ będzie „piąta swoboda” Unii Europejskiej – swoboda przepływu wiedzy. Będzie ona sprzyjać transgranicznej i sektorowej mobilności specjalistów, umożliwiając dopasowanie popytu i podaży na wysokie kwalifikacje. Kluczowym środkiem mobilizowania partnerów społecznych do inwestowania we właściwe umiejętności poprzez kształcenie i uczenie się przez całe życie jest europejski dialog społeczny. Komisja Europejska zaprosi partnerów społecznych do prac nad wspólnymi inicjatywami wspierającymi prognozowanie potrzeb w zakresie podnoszenia poziomu umiejętności pracowniczych oraz działań towarzyszących doraźnej restrukturyzacji.

 

Zobacz także:


Raport Grupy ekspertów: Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy